Dostępność stron internetowych i cyfrowa zgodność ze standardem WCAG 2.1 – nowoczesne strony www zgodne z wytycznymi dotyczącymi dostępności
W dzisiejszych czasach dostępność cyfrowa to kluczowy element profesjonalnych serwisów internetowych. Tworzenie dostępnej strony internetowej zgodnej ze standardem WCAG nie tylko pozwala spełnić wymogi prawa, ale przede wszystkim umożliwia każdemu użytkownikowi komfortowe korzystanie z treści oraz pełne wykorzystanie funkcjonalności serwisu.
Co to jest dostępność cyfrowa stron i aplikacji internetowych?
Dostępność cyfrowa ma umożliwić korzystanie z produktów cyfrowych jak największej grupie użytkowników.
Wdrożenia dostępności cyfrowej stron i aplikacji - dlaczego są ważne
Standardy dla dostępności internetowej obejmują szeroki wachlarz zaleceń dotyczących zapewnienia dostępności treści internetowych. Wdrożenie tych norm sprawia, że treści będą bardziej dostępne dla osób z niepełnosprawnościami, w tym dla osób niewidomych i słabowidzących, głuchych i niedosłyszących, osób z niepełnosprawnością ruchową, z zaburzeniami mowy, nadwrażliwością na światło, osób z niepełnosprawnościami złożonymi, a także dla niektórych osób mających trudności w uczeniu się i o ograniczeniach poznawczych. Wytyczne dotyczą dostępności treści internetowych na komputerach stacjonarnych, laptopach, tabletach i urządzeniach przenośnych.
Dostępna strona internetowa - kto zyskuje na dostępności treści internetowych
Serwis internetowy zaprojektowany i zbudowany zgodnie z zasadami dostępności będzie przyjazny dla każdego. Na przykład odpowiedni kontrast tekstu do tła pomaga w odczytaniu treści przez osoby starsze, które często mają problem ze wzrokiem. Z napisów w filmie korzystają zarówno osoby słabosłyszące jak również słabiej znające język, czy oglądające film w głośnym miejscu publicznym.
Strony internetowe zgodne z WCAG 2.1 - standard Web Content Accessibility Guidelines w praktyce
WCAG to skrót od angielskiego sformułowania Web Content Accessibility Guidelines czyli wytycznych dotyczących dostępności treści internetowych.
Web Content Accessibility Guidelines - wersja wytycznych WCAG 2.1
Aby sprostać różnym potrzebom grup odbiorców serwisów, stworzono kilka poziomów wytycznych, w tym zasady ogólne, wytyczne, mierzalne kryteria sukcesu, bogaty zbiór technik, w tym techniki wystarczające i dodatkowe.
- Zasady - na szczycie hierarchii znajdują się 4 zasady, które stanowią fundament dostępności internetowej, są to: postrzegalność, funkcjonalność, zrozumiałość i solidność.
- Wytyczne - na kolejnym poziomie, znajdują się wytyczne. Zbiór 13 wytycznych definiuje podstawowe cele, aby treści były bardziej dostępne dla użytkowników z różnymi niepełnosprawnościami. Wytyczne nie są mierzalne, ale stanowią ogólne ramy i cele do osiągnięcia. Mają pomóc zrozumieć kryteria sukcesu i pomóc w ich wdrażaniu.
- Kryteria sukcesu - dla każdej wytycznej opracowano mierzalne kryteria sukcesu. Pozwala to na zastosowanie WCAG 2.1 wszędzie tam, gdzie konieczne jest sprawdzenie zgodności z wytycznymi. Zdefiniowano trzy poziomy zgodności: A (najniższy), AA (pośredni) i AAA (najwyższy).
- Techniki wystarczające i dodatkowe - dla każdej wytycznej oraz kryterium sukcesu WCAG 2.1, zebrano szereg technik. Techniki te podzielono na dwie kategorie: techniki wystarczające, by spełnić kryteria sukcesu, oraz techniki dodatkowe. Techniki dodatkowe wykraczają poza to, co jest wymagane przez dane kryteria sukcesu i pozwalają na jeszcze lepszą realizację wytycznych.
Wszystkie powyższe warstwy (zasady, wytyczne, kryteria sukcesu, techniki wystarczające i dodatkowe) uzupełniają się wzajemnie i wskazują, w jaki sposób tworzyć wyższy poziom dostępności produktów cyfrowych.
Kto stworzył standard WCAG?
Wytyczne WCAG 2.1 określają szczegółowo jak należy zaprojektować i zbudować stronę internetową lub aplikację aby mogły z nich bez przeszkód korzystać osoby z niepełnosprawnościami. Stosując ten standard zapewniamy dostępność cyfrową stron, sklepów, czy aplikacji internetowych. Dostępność cyfrowa, w tym kwestie związane z WCAG 2.1 została kompleksowo uregulowana w ustawie z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
Strony internetowe i aplikacje mobilne, które spełniają wytyczne WCAG nazywamy dostępnymi cyfrowo.
Aby strona była w pełni zgodna ze standardem należy stosować wszystkie zasady opisane w Wytycznych WCAG.
Najważniejsze elementy wdrażania dostępności cyfrowej stron internetowych
Dobrze zaprojektowana nawigacja dla dostępnej strony
To cecha każdego dobrze zaprojektowanego portalu. Dzięki przemyślanej koncepcji menu, użytkownik nigdy nie zgubi się na stronie internetowej. Internauta będzie mógł komfortowo przechodzić z jednej do drugiej podstrony twojego serwisu. Z pewnością spowoduje to, że spędzi on więcej czasu czytając jego treści.
Jasno oznaczone elementy klikalne w stronach zgodnych z WCAG 2.1
Każdy przeglądający liczne serwisy internetowe zmuszony jest do podejmowania prostych, ale bardzo szybkich decyzji. Poruszając się myszką po ekranie monitora lub zwracając uwagę na elementy interfejsu strony, użytkownik musi bez dodatkowego wysiłku zauważać linki, przyciski lub inne obiekty, w które może kliknąć w celu wykonania operacji. Elementy w danym momencie wybrane powinny być czytelnie oznaczone np. kolorem lub obramowaniem.
Odpowiednie proporcje i rozmiary czcionek dla treści internetowych
Wielkość składowych strony www wpływa na postrzeganie jej przez odwiedzających. Proporcja i rozmiar czcionek jest kluczowym kryterium oceny jakości projektu strony. Dobrze dobrane proporcje czcionki podstawowej w stosunku do nagłówków, tabel lub innych elementów artykułów zgromadzonych na witrynie internetowej, wpływa pozytywnie na komfort czytania treści.
Brak zbędnych elementów na Twojej stronie - poprawa dostępnosci stron
Nowoczesne strony internetowe, szczególnie te które zawierają dużo treści powinny skupiać 100% uwagi użytkownika na zawartości merytorycznej. Elementy wizualne, które nie pełnią żadnej funkcji na stronie lub portalu internetowym powinny być marginalizowane i do maksimum ograniczane.
Dostępność treści internetowych dla robotów wspomagających
Serwisy internetowe odwiedzane są także przez osoby, które posiadają różne dysfunkcje. Jedną z grup, która nie może być wykluczana z korzystania z internetu to osoby niedowidzące i niewidzące. Osoby te wykorzystują specjalne mechanizmy czytające treści strony. Muszą mieć więc możliwość dotarcia do wszystkich ich treści. Jeżeli strona została nieprofesjonalnie zaprojektowana witryna może być całkowicie niedostępna dla robotów wspomagających osoby z tą niepełnosprawnością.
Nawigacja klawiaturą - kluczowa dla dostępnej strony www
W obecnych czasach, kiedy wszyscy jesteśmy przyzwyczajeni do poruszania się po monitorze myszką, a w urządzeniach mobilnych palcem, zapominam, że pewna część użytkowników stron internetowych wykorzystuje wyłącznie klawiaturę. Są to osoby, którym korzystanie z myszki sprawia wiele trudności. Z tego powodu przystosowanie nawigacji strony i umożliwienie przemieszczania się i szybkiego przechodzenia do odpowiednich funkcji i informacji za pomocą klawiatury jest bardzo ważne.
Czy dostępność stron internetowych dotyczy tylko osób z niepełnosprawnościami?
Nie. Wprawdzie standardy dostępności cyfrowej w sposób szczególny uwzględniają osoby niepełnosprawne, jednak ogólne wymogi mogą pomóc w poruszaniu się po serwisie każdemu użytkownikowi. Strony internetowe WCAG 2.1 tworzone zgodnie z zasadami ustawy z dnia 19 kwietnia 2019 roku spełniają podstawowe założenia, do których należą: zrozumiałość, funkcjonalność, solidność i postrzegalność.
Wprowadzenie standardów dostępności cyfrowej to kolejny krok w tworzeniu lepszych stron internetowych. Strony zgodne z WCAG 2.1 to profesjonalne serwisy stworzone dla wszystkich, w tym dla osób z dysfunkcjami.
Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. i 28 czerwca 2025 - wymagania dotyczące dostępności cyfrowej stron i aplikacji
Wszystkie polskie instytucje publiczne zobowiązane zostały do posiadania dostępnych cyfrowo stron internetowych i aplikacji mobilnych na mocy z Ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
Ustawa wskazuje na obowiązek dostępności cyfrowej i obowiązek umieszczenie deklaracji dostępności. Opisuje także zasady monitorowania dostępności cyfrowej i zasady postępowania w przypadku braku tej dostępności.
Podstawowe zasady wynikające z wytycznych WCAG, które opisano powyżej, znalazły się także w polskiej ustawie. Warto podkreślić, że zasady te nie dotyczą wyłącznie kwestii technicznych ale mają za zadanie zmusić do myślenia o potrzebach różnych użytkowników. Dotykają wszystkich elementów produktów cyfrowych - kodu, treści i sposobu ich działania. Aby zasady zostały wdrożone należy zaangażować wszystkich odpowiedzialnych za te obszary, w szczególności: koordynatora, programistę, projektanta, redaktora.
Poniżej wymieniono elementy stron i aplikacji, na które polskie przepisy wskazują, że muszą być bezwzględnie dostępne, oraz te, które mogą być niedostępne.
Elementy stron internetowych i aplikacji, które muszą być bezwzględnie dostępne cyfrowo:
- Biuletyn Informacji Publicznej instytucji,
- dane teleadresowe instytucji i link do Biuletynu Informacji Publicznej,
- narzędzia służące do kontaktu np. formularza kontaktowego,
- nawigacja,
- deklaracja dostępności,
- informacje dotyczące sytuacji kryzysowych i bezpieczeństwa publicznego,
- dokumenty urzędowe, wzory umów lub wzory innych dokumentów przeznaczonych do zaciągania zobowiązań cywilnoprawnych.
Elementy stron internetowych i aplikacji, które nie muszą być dostępne cyfrowo:
- multimedia nadawane na żywo,
- multimedia opublikowane przed 23 września 2020 r.,
- dokumenty tekstowe i tekstowo-graficzne, prezentacje multimedialne i arkusze kalkulacyjne opublikowane przed 23 września 2018 r. - chyba że są niezbędne do realizowania bieżących zadań instytucji czy korzystania z jej usług,
- mapy – ale musisz zapewnić alternatywny dostęp do prezentowanych na nich danych,
- część dzieł sztuki, muzealiów, zbiorów archiwów narodowych i bibliotecznych,
- materiały z intranetu i ekstranetu opublikowane przed 23 września 2019 r. i od tego czasu nieaktualizowane,
- treści od innych podmiotów, które nie zostały przez podmiot lub dla niego wykonane lub nabyte, albo do których modyfikacji podmiot nie jest uprawniony,
- treści niewykorzystywanych do realizacji bieżących zadań.
Deklaracja dostępności – jak spełnić wymogi ustawy
Deklaracja dostępności jest obowiązkowym dokumentem, który informuje użytkowników o stopniu dostępności strony internetowej lub aplikacji mobilnej oraz o sposobie korzystania z dostępnych funkcji. Spełnienie wymogów ustawy o dostępności cyfrowej oznacza nie tylko przygotowanie samego dokumentu, ale także jego regularną aktualizację i wprowadzenie koniecznych dostosowań w serwisie. Szczegółowy przewodnik dotyczący tworzenia i publikowania deklaracji dostępności znajdziesz w naszym artykule: Deklaracja dostępności – jak realizowane są wymagania ustawowe?
Jakie podmioty są zobowiązane do zapewnienia dostępności cyfrowej?
W Polsce dostępność cyfrowa stron internetowych i aplikacji mobilnych jest regulowana przepisami prawa, które nakładają obowiązki na różne podmioty. Zobowiązania te obejmują przede wszystkim:
Podmioty publiczne: Instytucje rządowe, samorządowe, agencje publiczne, urzędy oraz organizacje sektora publicznego są obowiązane do tworzenia i utrzymywania dostępnych cyfrowo stron internetowych i aplikacji mobilnych. Celem przepisów jest zapewnienie równego dostępu do informacji i usług publicznych wszystkim obywatelom, w tym osobom z niepełnosprawnościami. Polskie instytucje publiczne muszą spełniać wymagania wynikające z Ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, w tym publikować deklarację dostępności.
Firmy i przedsiębiorstwa: Zgodnie z przepisami wynikającymi z Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA), od czerwca 2025 r. część przedsiębiorców w Polsce jest zobowiązana do zapewnienia dostępności swoich stron internetowych i aplikacji, jeśli dostarczają istotne produkty lub usługi online. Obowiązek ten dotyczy głównie podmiotów świadczących usługi o istotnym znaczeniu dla osób z ograniczeniami w korzystaniu z internetu.
Prywatne witryny internetowe: W Polsce nie istnieje ogólny obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej dla wszystkich prywatnych serwisów. Mimo to wiele firm, organizacji pozarządowych oraz osób prywatnych decyduje się na dobrowolne wdrożenie zasad dostępności, aby zagwarantować równy dostęp do treści i usług, a także budować pozytywny wizerunek marki. Takie działania często wynikają również ze społecznej odpowiedzialności biznesu.
Oferta CG2 - audytujemy, tworzymy dostępne strony internetowe i zapewniamy ich zgodności ze standardem WCAG 2.1
W dzisiejszych realiach strona internetowa powinna być dostępna - nie tylko ze względu na przepisy wynikające z ustawy o dostępności cyfrowej, ale przede wszystkim dla komfortu użytkowników. Każdy powinien móc swobodnie korzystać ze strony internetowej i bez barier odbierać jej zawartość. Dlatego w Agencji CG2 dbamy o to, aby wszystkie nasze realizacje od początku spełniały wymagania prawa, a także wspieramy firmy i instytucje w dostosowaniu serwisów internetowych do obowiązujących standardów.
Oferujemy m.in. przeprowadzanie audytów dostępności, które wskazują obszary wymagające poprawy i pokazują, jak krok po kroku wdrożyć pełną dostępność. Dzięki temu możliwe jest skuteczne poprawienie dostępności strony internetowej i jej dostosowanie do wytycznych WCAG.
Nasz zespół - aktywnie działający w eksperckich grupach ds. dostępności cyfrowej przy Ministerstwie Cyfryzacji oraz Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej – gwarantuje, że Twoja firma nie tylko zadba o zapewnienie dostępności cyfrowej swoich stron, ale także zyska przewagę konkurencyjną dzięki nowoczesnym i zgodnym z prawem rozwiązaniom.
Jeśli chcesz dostosować stronę i zadbać o spełnienie wymagań dostępności, wybierz Agencję CG2 - partnera z doświadczeniem w zakresie dostępności cyfrowej, który skutecznie wdraża najlepsze praktyki dotyczące dostępności stron internetowych.
FAQ – 10 najczęściej zadawanych pytań o dostępność cyfrową
Co oznacza pojęcie „dostępność cyfrowa stron internetowych”?
Dostępność cyfrowa stron internetowych oznacza projektowanie i tworzenie serwisów w taki sposób, aby każdy użytkownik - w tym osoby z niepełnosprawnościami – mógł swobodnie korzystać ze strony internetowej i w pełni odbierać jej zawartość.
Czym jest WCAG i dlaczego jest ważne jego wdrożenie?
WCAG to skrót od Web Content Accessibility Guidelines - czyli międzynarodowych wytycznych dotyczących dostępności treści internetowych. Spełnienie wymagań WCAG to fundament, aby zapewnić pełną dostępność i umożliwić korzystanie z serwisów cyfrowych jak największej liczbie osób.
Kogo obowiązuje ustawa o dostępności cyfrowej?
Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych obowiązuje wszystkie polskie instytucje publiczne. Od czerwca 2025 roku część przedsiębiorców jest dodatkowo objęta wymogami Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA).
Czy dostępność cyfrowa dotyczy tylko osób z niepełnosprawnościami?
Nie. Choć głównym celem jest zapewnienie dostępności dla osób z ograniczeniami, to dostosowanie stron internetowych poprawia użyteczność dla wszystkich - np. osoby starsze, obcokrajowcy czy użytkownicy urządzeń mobilnych również korzystają z rozwiązań dostępności WCAG 2.1
Jak mogę sprawdzić, czy moja strona spełnia wytyczne dot. dostępności?
Najlepszym rozwiązaniem jest profesjonalny audyt. W CG2 przeprowadzamy audyty dostępności, które dokładnie pokazują poziom zgodności z WCAG oraz wskazują działania niezbędne do poprawienia dostępności stron internetowych i aplikacji.
Jakie są konsekwencje braku dostępności strony internetowej?
Brak zapewnienia dostępności cyfrowej serwisów internetowych może skutkować skargami użytkowników oraz nakazem dostosowania strony do WCAG 2.1. Zgodnie z przepisami mogą być również nałożone kary za brak dostępności stron. Dla firm oznacza to dodatkowo ryzyko utraty klientów oraz pogorszenie wizerunku.
Czy dostosowanie strony do WCAG jest trudne?
Proces dostosowania Twojej strony internetowej zależy od technicznego stanu strony. Czasem wystarczy poprawienie dostępności strony internetowej w wybranych elementach, innym razem konieczna jest kompleksowa modernizacja. W każdym przypadku pomagamy krok po kroku w spełnieniu wymagań dostępności.
Dlaczego warto zadbać o dostępność strony, jeśli nie mam takiego obowiązku prawnego?
Zapewnienie dostępności cyfrowej to nie tylko zgodność z prawem, ale także inwestycja w jakość i konkurencyjność. Tworzymy nowoczesne strony, które są intuicyjne, przyjazne użytkownikom i lepiej oceniane przez wyszukiwarki (SEO).
Jakie elementy dotyczące dostępności najczęściej wymagają poprawy?
Do najczęstszych obszarów należą: nawigacja za pomocą klawiatury, opisy alternatywne grafik, kontrast kolorów, odpowiednia struktura nagłówków i formularze online. Często konieczne jest także dostosowanie zawartości strony do standardów WCAG.
W czym może pomóc mi Agencja CG2?
W CG2 kompleksowo wspieramy organizacje w zakresie dostępności cyfrowej – od etapu projektowania, przez przeprowadzanie audytu dostępności strony internetowej, aż po praktyczne wdrożenia. Pomagamy dostosować stronę do wymogów prawnych i standardu WCAG, a jednocześnie dbamy, by była nowoczesna, funkcjonalna i atrakcyjna dla użytkowników.
Opowiedz lub opisz mi swoje cele, a razem znajdziemy sposób, by je osiągnąć.